මිට වසර 6 කට පෙර, පාකිස්තාන තලෙබාන් ත්‍රස්තවාදියකුගේ වෙඩි පහරට ගොදුරු වී බරපතල තුවාල ලැබූ නොබෙල් ත්‍යාගලාභිනී මලාලා යුසොෆ්සායි ඊයේ (29) වසර 6 කට පසු පළමු වරට යළි පාකිස්තානය බලා පැමිණියාය. මලාලා ඇගේ පියා සදුද්දීන් සහ මව ද සමඟ පාකිස්තානයට පැමිණියේ. පාකිස්තාන රඡයේ විශේෂ ආරක්ෂාවක් යටතේය. තලෙබාන් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ තර්ජන හේතුවෙන් මලාලාගේ ආරක්ෂාවට විශේෂ පොලිස් සහ හමුදා බළඇණියක් යොදවා තිබුණි.
ඉස්ලාමාබාද් අගනුවර බෙනාසිර් භූතෝ ජාත්‍යන්තර ගුවකොටුපොළේ දී මලාලා දැරියට සහ ඇගේ පවුලේ අයට පාකිස්තාන බලධාරීන්ගෙන් ලැබුණේ උණුසුම් පිළිගැනීමකි. 20 හැවිරිදි වියෙහි පසුවන මලාලා සහ පාකිස්තාන අගමැති ෂහීද් අබ්බාසි අතර විශේෂ හමුවක් ද පැවැස්විමට නියමිතව තිබුණි. මෙම මලාලා පාකිස්තානයේ ස්වාත් නිම්නයේ පදිංචිකාරියකි. ඇය යළි ඇගේ නිවසට යෑමට ද නියමිත බව ද පාකිස්තාන පුවන් සේවා වාර්තා කර තිබේ. තමා උපන් ස්වාත් නිම්නය මිහිපිට සුන්දරම ස්ථානය යැයි මලාලා නිතරම පවසා ඇත.
මලාලා යුසොෆ්සායි දැරිය කලේබාන් ත්‍රස්තවාදියකුගේ වෙඩි ප්‍රහාරයට ලක් වූයේ 2012 වසරේදීය. ඒ වනවිට ගුරුවරයකු ද වන පියාගේ මග පෙන්වීය යටතේ මලාලා දැරිය පාකිස්තානයේ බී.බි.සී. උර්ඳු ගුවන් විදුලි නාළිකාවට සමබන්ධ වී. බාලිකා අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් හඩ නැගු බාලිකා ක්‍රියාකාරිනියක ලෙස එදා කටයුතු කළේය.
බාලිකා අධ්‍යපනයට විරෝධය දක්වන, පාකිස්තාන කලේබාන් ත්‍රස්ත සංවිධානය ඇය කවුරුදැයි හදුනා ගත්තේය. ඒ අනුව, පාසල නිම වී, නිවෙස බලා පැමිණිමට. මලාලා දැරිය පාසල් බස් රියේ අසුන් ගෙන සිටිද්දී, තලෙබාන් වෙඩික්කරුවෙක් පැමිණ ඇගේ නම විමසා ඇය හදුනාගෙන ඇගේ හිසට වෙඩි තැබුවේය.
වෙඩි වැදි බරපතල ලෙස තුවාල ලැබූ මලාලා රෝහල් ගත කෙරුණු කෙරුණු අතර වැඩිදුර ප්‍රතිකාර සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයේ ලන්ඩන් නුවරට ගෙන්වා ගැනීමට එවකට බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති ධුරය හෙබවූ ඩේවිඩ් කැමරන් පියවර ගන්නේය. බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ පූර්ණ අනුග්‍රහයෙන් මලාලාට සියලු ප්‍රතිකාර කෙරුණි. බ්‍රිතාන්‍ය රජය මැදිහත් වී. මලාලාට බ්‍රිතාන්‍යයේ පුරවැසිභාවය ද හිමිවිය. අද මාලාලා, ඇගේ පියා. මව් සහ සොහොයුරා ජීවත් වන්නේ බ්‍රිතාන්‍යයේය. එපමණක් නොව, මලාලා දැරියට කැනඩාවේ ගෞරව පුරවැසිභාවයක් ද පිරිනමා
ඇත. මලාලා දැරියගේ ජීවිතය මුළුමනින්ම වෙනස් වූයේ ද තලේඛාන් ත්‍රස්තවාදියාගේ
වෙඩි ප්‍රහාරයට ලක්වීමෙන් පසුවය. මලාලා 2014 වසරේ දි නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීම සිදුවූයේ ද ඇය බාලිකා අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් කළ මෙහෙවර සම්බන්ධයෙනි.
අද වනවිට මලාලා එක්සත් ජොනීගේ සංවිධානයේ බාලිකා අධ්‍යාපනය වනුවෙන් පෙනී සිටින මානව ක්‍රියාකාරිනියකි. ඇය ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ සිසුවියකි.
මලාලා දැරිය උපන ලැබුවේ 1997 වසරේ ජූලි 12 වැනිදා. ස්වාන් නිමනයේය. මලාලා ස්වාන් නිම්නය හදුන්වා දී ඇත්තේ 'මිහිපිට පාරාදීසය' යනුවෙනි. තලේබාන් ත්‍රස්තවාදීන් ස්වාන් නිම්නය ආක්‍රමණය කිරීමත් සමඟ කොතරම් සුන්දර ස්ථානයක් වුවත්, ස්වාන් නිම්නයට සංචාරකයන් පැමිණෙන්නේ නැතැයි ද පැවැසෙයි.
ස්වාන් නිම්නයට සැලකෙන්නේ ලොව ඉතා අනතුරුදායක තැනක් ලෙසිනි. පාකිස්තාන තලෙබාන් සංවිධානය ස්වාන් නිම්නය ආක්‍රමණය කළේ 2007 වසරේදීය. ඒ. තලෙබාන් ආගමික නායක මෞලානා ෆසුල්ලාගේ මූලිකත්වයෙනි. ස්වාන් නිම්නය සහ පාකිස්තානයේ ඛාලිකා අධ්‍යපනය තහනම් කළේත්, බාලිකා පාසලට පහරදීම කළේත් ෆසුල්ලාගේ මෙහෙයවීම යටතේය. 2009 වසරේ පාකිස්තාන හමුදාව ස්වාන් නිම්නය මුදා ගැනීමට සටන් ආරමක කළේය. ඒ හමුදා සොල්දාදුවෝ 30,000 ක් ස්වාන් නිම්නයට යවමිනි. අද වනවිට ස්වාන් නිම්නයේ බලය තලෙබාන් ත්‍රස්තවාදීන්ට අහිමි වී ඇත.
ඔවුන් දිගටම පාකිස්තාන වැසියන්ට තර්ඡනයක් විය. මලාලා දැරිය කලේබාන් ත්‍රස්තවාදින්ගේ වෙඩි පහරට ගොදුරු වූයේ 2012 ඔක්තෝබර් 9 වැනිදාය.
යළි පාකිස්තානයට පැමිණියහොත්, මලාලා දැරිය ගාතනය කරනවා යැයි පකිස්තාන තලෙබාන් ත්‍රස්තයන් අනතුරු අගවා ඇත. ඊට හේතුව මිට සය වසරකට පෙර සේම තලෙබාන් ත්‍රස්ත සංවිධානය පාකිස්තනයේ සක්‍රීයව පැවැතීමය.
